Blog Blog

Renteverwachtingen van onze expert Philip Bokeloh

Philip Bokeloh | Econoom Economisch Bureau | ABN AMRO Bank Philip Bokeloh is econoom bij het Economisch Bureau van ABN AMRO, waar hij sinds 2004 werkzaam is. Hij is daar onder meer verantwoordelijk voor de analyse van de Nederlandse huizenmarkt en de ontwikkelingen op de financiële markten.
Leestijd: 5 min
Laatste update: 25-11-2022

Onze experts geven hun verwachtingen voor de komende periode. Bekijk in één oogopslag de verwachting voor de hypotheekrentes ook op de Rentebarometer.

Verwachting voor de hypotheekrente

  • Korte rente: flink omhoog
  • Lange rente: geleidelijk lager

De inflatie in de eurozone is fors gestegen naar 11% in oktober. Een jaar terug lag het percentage nog op 4. De stijging van het algehele prijspeil komt vooral door de als gevolg van de Russische inval in Oekraïne hogere voedsel- en energieprijzen. Wanneer centrale banken het monetair beleid bepalen, laten zij de voedsel- en energieprijzen echter liever buiten beschouwing, omdat deze sterk schommelen en het zicht op de inflatie op langere termijn belemmeren.

Maar ook de inflatie zonder voedsel- en energieprijzen, de zogenaamde kerninflatie, loopt momenteel sterk op. De kerninflatie is gestegen van 2% in oktober 2021 naar 5% in oktober 2022. De inflatie ligt daarmee zo hoog dat de Europese Centrale Bank (ECB) op haar hoede is. Haar taak is immers te zorgen voor een gematigde prijsontwikkeling. Zij hanteert daarbij een streefwaarde voor de inflatie van 2% op lange termijn, dus ruim onder het huidige inflatieniveau.

Als de inflatie te hard oploopt, moet de ECB ingrijpen en het monetair beleid verkrappen. Dit kan zij doen door minder schuldtitels aan te kopen en door de officiële rentetarieven voor commerciële banken te verhogen. De eerste ingreep leidt vooral tot een hogere rente voor leningen met een lange rentevaste periode. De tweede ingreep heeft vooral invloed op de rente voor leningen met een korte rentevaste periode, maar grijpt daarnaast ook aan op leningen met een lange rentevaste periode.

Tot voor kort was de ECB zeer terughoudend met beleidsaanpassingen, mede vanwege het fragiele economische herstel na corona. Een andere reden voor haar terughoudendheid was dat de inflatiestijging grotendeels door tijdelijke problemen wordt veroorzaakt, zoals lockdowns in China en belemmeringen van het internationale goederentransport. Zodra deze verstoringen van mondiale productieketens achter de rug zijn, zal het opwaartse effect ervan op de inflatie verdwijnen.

Inmiddels is de ECB van standpunt veranderd, onder andere door de lagere wisselkoers van de euro. De euro staat onder druk versus de dollar door de scherpe renteverhogingen in de Verenigde Staten. Vanwege de zwakkere euro dreigen vanuit het buitenland ingevoerde goederen en diensten in prijs te stijgen, zodat de inflatie in de eurozone nog verder kan oplopen. De ECB ziet zich daarom gedwongen om in navolging van de Amerikaanse centrale bank het monetaire beleid te verkrappen.

De belangrijkste reden voor de koerswijziging zijn echter de gestegen inflatieverwachtingen bij Europese bedrijven en gezinnen. Die kunnen een self-fulfilling prophecy worden als ze te ver boven de 2%-doelstelling van de ECB uitkomen. Zo kunnen de looneisen oplopen ter compensatie van de hoge inflatie, waardoor een loon-prijsspiraal kan ontstaan. Om de inflatieverwachtingen te beteugelen, trapt de ECB nu daarom hard op de rem door de officiële rentetarieven te verhogen van -0,5% eind juli naar intussen 0,75%.

Wij gaan ervan uit dat de ECB het depositotarief in stapjes verder zal verhogen naar 2,5% in het eerste kwartaal van 2023. Eerder gingen wij nog uit van een piek van 2% in december. Onze bijstelling volgt op uitlatingen van ECB-president Christine Lagarde dat ‘het werk nog niet gedaan is’. Ook de relatief gunstige eurozone bbp-cijfers van het derde kwartaal spelen een rol. Zo lang de bbp-groei intact blijft en de arbeidsmarkt krap, zal de inflatie hardnekkig hoog blijven en zal de ECB zich gedwongen zien om het depositotarief te verhogen. De rentes op hypotheken met een korte rentevaste periode zullen evenredig meestijgen.

De hypotheekrente met een lange rentevaste periode op zijn beurt volgt de rente op staatsleningen. Die schommelt momenteel sterk. De 10-jaars rente op Nederlandse staatsleningen steeg van 0% begin dit jaar naar 2,1% in juni, daalde vervolgens naar 1,1% begin augustus, liep daarna op naar 2,7% in oktober, maar daalt inmiddels weer en staat intussen op 2,5%. Volgens onze prognoses zal de 10-jaars staatsrente geleidelijk dalen richting 1,75% eind volgend jaar. Deze daling heeft te maken met onze verwachting voor de economie en de inflatie op langere termijn.

Voortuitblikkende conjunctuurindicatoren staan op rood. Wij verwachten dat de Europese economie vanaf het vierde kwartaal krimpt. In combinatie met het vooruitzicht dat de bijdrage van de hogere energieprijzen straks uit de inflatiecijfers wegvalt, dat de verstoringen van de productieketens langzaam verdwijnen (zoals al is af te leiden uit de dalende kosten van containervervoer) en dat een loon-prijsspiraal uitblijft, sterkt dat onze verwachting dat de inflatie zal afzwakken. In dat geval kan de ECB de depositorente eind 2023 weer verlagen naar 2%. Hierop vooruitlopend zal de 10-jaars staatsrente dalen.

Als de 10-jaars rente op staatsleningen daalt, kan de 10-jaars hypotheekrente mee omlaag. De ruimte voor een daling van de 10-jaars hypotheekrente wordt echter beperkt door de risico-opslag op hypotheken. Deze opslag hangt af van de risicobereidheid van beleggers op financiële markten. Die neemt af in economisch onzekere tijden, waardoor hypotheekverstrekkers hogere kosten moeten maken als zij geld aantrekken voor hypotheken. Voor zover de concurrentie dat toelaat, zullen verstrekkers deze hogere kosten in de hypotheekrente doorberekenen.

Meer renteverwachtingen

Lees ook de verwachtingen voor de rentestanden van onze andere experts: Rachelle Rijk en Mirjam Bani.

Actuele rentestanden per e-mail ontvangen?

Neem een gratis rentestandenabonnement. Je ontvangt wekelijks per e-mail een overzicht van de actuele rentestanden met daarbij de Rentebarometer, waarop je direct de trends en prognoses voor de rentestanden kan aflezen. Gebruik de actuele hypotheekrente als achtergrondinformatie bij het afsluiten van je hypotheek, of om te checken of je bestaande hypotheek nog wel up-to-date is. 

Aanmelden arrow_forward