Samen een huis kopen met vrienden of familie: wat zijn de mogelijkheden?

1. Een huis kopen met drie of vier personen

Samen met vrienden een huis kopen is een manier om je mogelijkheden op de woningmarkt te vergroten. Door meerdere inkomens samen te voegen, ontstaat er meer financiële ruimte voor de aankoop van een woning, als de geldverstrekker deze inkomens accepteert. Toch blijft de financiering van woningdelen een uitdaging.

Hoewel samen kopen meestal met twee personen gebeurt, is het bij sommige geldverstrekkers ook mogelijk om met drie of vier personen een hypotheek af te sluiten.

Daar zitten wel voorwaarden aan. Niet iedere geldverstrekker accepteert meerdere aanvragers en het hebben van meerdere inkomens betekent niet automatisch dat je alle maximale hypotheekbedragen bij elkaar mag optellen. Een hypotheekadviseur onderzoekt welke geldverstrekkers mogelijkheden bieden voor jullie situatie en hoeveel jullie gezamenlijk verantwoord kunnen lenen.

Ook is het belangrijk om verder te kijken dan alleen de financiering. Bij een gezamenlijke hypotheek ben je hoofdelijk aansprakelijk voor de volledige hypotheekschuld. Dat betekent dat de geldverstrekker ieder van jullie afzonderlijk mag aanspreken voor de volledige hypotheekschuld, ook als jullie onderling een andere verdeling hebben afgesproken.

Maak daarom vooraf goede afspraken over bijvoorbeeld de verdeling van de maandlasten en het eigendom van de woning. Maar ook over wat er gebeurt als iemand later wil verhuizen, zijn of haar aandeel wil verkopen of de lasten niet meer kan betalen, bijvoorbeeld door ziekte of arbeidsongeschiktheid.

2. Samen met je ouders een woning kopen

Je ouders hoeven je niet alleen financieel te helpen bij het kopen van een woning. In sommige situaties is het ook mogelijk om samen met je ouders een huis te kopen. Je ouders worden dan, net als jij, mede-eigenaar van de woning.

Dat betekent dat jullie gezamenlijk eigenaar zijn, maar ook verantwoordelijkheden delen. Sluiten jullie samen een hypotheek af? Dan zijn jullie ieder hoofdelijk aansprakelijk voor de volledige hypotheekschuld.

Bij deze constructie spelen meerdere inkomens een rol bij het bepalen van de hypotheek. Welke inkomens worden meegenomen en hoeveel jullie gezamenlijk mogen lenen, verschilt per geldverstrekker en hangt af van jullie financiële situatie.

Samen een woning kopen met je ouders vraagt om goede afspraken. Denk bijvoorbeeld aan de eigendomsverhouding, de verdeling van de maandlasten en wat er gebeurt als een van jullie de lasten niet meer kan betalen of komt te overlijden.

Ook heeft samen kopen met je ouders fiscale gevolgen. Zo maakt het voor de belastingregels uit wie eigenaar is van de woning en wie er daadwerkelijk woont. Wanneer je ouders mede-eigenaar zijn, maar zelf niet in de woning wonen, valt hun aandeel in principe in box 3. Ook gelden er specifieke voorwaarden voor de hypotheekrenteaftrek.

Niet iedere geldverstrekker biedt dezelfde mogelijkheden voor een hypotheek met ouders en kinderen. Laat daarom vooraf goed onderzoeken welke constructie bij jullie situatie past en welke juridische en fiscale gevolgen daarbij horen.

3. Je ouders helpen bij de aankoop, zonder samen eigenaar te worden

Willen je ouders financieel helpen bij het kopen van een huis, maar hoeven zij geen mede-eigenaar te worden? Dan zijn er verschillende mogelijkheden. Denk bijvoorbeeld aan een schenking, een lening van je ouders of een familiehypotheek.

Bij een familiehypotheek leen je (een deel van) het geld voor de aankoop van je woning van je ouders of een ander familielid, in plaats van bij een reguliere geldverstrekker. Je spreekt onderling af hoeveel je leent, welke rente je betaalt en hoe je de lening aflost.

Een familiehypotheek is ook te combineren met een reguliere hypotheek, mits de geldverstrekker hiermee akkoord gaat. De geldverstrekker houdt bij het bepalen van je maximale hypotheek rekening met de lening bij je familie.

Het belangrijkste verschil met samen een woning kopen zit in het eigendom. Bij samen kopen worden je ouders mede-eigenaar van de woning. Bij een familiehypotheek lenen je ouders je geld voor de aankoop, maar worden zij geen mede-eigenaar.

Welke oplossing het beste past, hangt af van jouw financiële situatie, die van je ouders en de voorwaarden van de geldverstrekker. Daarnaast zijn er juridische en fiscale aandachtspunten. Zo moet een familiehypotheek aan bepaalde voorwaarden voldoen om in aanmerking te komen voor hypotheekrenteaftrek. Maak daarom duidelijke afspraken en leg deze goed vast.

4. Met meerdere generaties op één plek wonen

Wil je niet alleen samen kopen, maar ook met meerdere generaties op één plek wonen? Dan is een kangoeroewoning misschien interessant. Hierbij wonen bijvoorbeeld ouders en kinderen samen in één woning, maar hebben zij ieder een eigen leefruimte met bijvoorbeeld een keuken, badkamer en woongedeelte. Zo woon je dicht bij elkaar, terwijl iedereen toch zijn eigen plek heeft.

Bij een kangoeroewoning gaat het om één woning. De financiering van deze woonvorm vraagt om maatwerk, zeker wanneer meerdere personen eigenaar worden.

Kopen jullie de woning samen en sluiten jullie gezamenlijk een hypotheek af? Dan zijn jullie hoofdelijk aansprakelijk voor de volledige hypotheekschuld. Hoeveel inkomens bij de hypotheekaanvraag worden meegenomen en welke voorwaarden gelden, verschilt per geldverstrekker. Niet iedere geldverstrekker financiert deze woonvorm.

Ook de woning zelf en de regels van de gemeente spelen een rol. Wil je een bestaande woning aanpassen om met meerdere huishoudens te wonen? Dan moet je nagaan wat er op die locatie is toegestaan en of hiervoor een vergunning nodig is.

Een kangoeroewoning vraagt vaak om meer maatwerk dan een reguliere woning, zowel bij de hypotheek als bij de taxatie. Laat daarom vooraf goed onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor jullie situatie.

Samen kopen vraagt om goede afspraken

Welke vorm je ook kiest, zodra je met meerdere mensen een woning koopt of financiert, raak je financieel met elkaar verbonden. Goede afspraken zijn daarom minstens zo belangrijk als het vinden van een passende hypotheek.

Denk bijvoorbeeld na over de eigendomsverhouding, de verdeling van de maandlasten en de kosten voor onderhoud of verbouwingen. Maar kijk ook verder vooruit. Wat gebeurt er als iemand wil verhuizen, een relatie krijgt, de lasten niet meer kan betalen door bijvoorbeeld werkloosheid of arbeidsongeschiktheid, of overlijdt?

Let op: bij een gezamenlijke hypotheek ben je hoofdelijk aansprakelijk voor de volledige hypotheekschuld. Dit betekent dat de geldverstrekker ieder van jullie afzonderlijk mag aanspreken voor het volledige bedrag, ongeacht de afspraken die jullie onderling hebben gemaakt.

Door zulke scenario's vooraf te bespreken en afspraken waar nodig juridisch vast te leggen, voorkom je onduidelijkheid op een later moment.