Onderzoek Prinsjesdag: ruim acht op de tien aspirant-kopers hebben weinig tot geen vertrouwen in woningambities kabinet
Het vertrouwen van Nederlandse aspirant-kopers in het woonbeleid van het kabinet is zeer laag. Maar liefst 84 procent heeft er weinig (57 procent) of helemaal geen (27 procent) vertrouwen in dat het kabinet de uitdagingen rond woningaanbod, betaalbaarheid en doorstroming in de komende jaren zal verminderen. Slechts 4 procent heeft hier redelijk veel vertrouwen in. Tegelijkertijd is twee derde van de woningzoekers (zeer) ontevreden over het huidige woonbeleid en verwacht ruim de helft dat hun kansen op de woningmarkt verder zullen verslechteren. Dat blijkt uit onderzoek van De Hypotheker onder ruim 500 oriënteerders op de woningmarkt in de aanloop naar Prinsjesdag. Dat gebrek aan perspectief werkt door in de keuzes die woningzoekers maken. Vanwege de impasse op de woningmarkt heeft 63 procent bepaalde woon- of andere belangrijke levenskeuzes uitgesteld of aangepast.
Ondanks de ambitieuze bouwplannen van het kabinet is er nog altijd sprake van een woningtekort van circa 384.000 woningen. Door de onverminderd grote vraag naar woningen liggen de huizenprijzen bovendien nog altijd hoger dan een jaar geleden. Het sentiment onder aspirant-kopers is dan ook niet positief. Het gebrek aan vertrouwen is vooral zichtbaar in de verwachtingen voor de eigen vooruitzichten op de woningmarkt. Zo verwacht slechts 8 procent dat hun kansen op een betaalbare woning enigszins zullen verbeteren, terwijl ruim de helft (55 procent) denkt dat hun vooruitzichten zullen verslechteren. Bijna twee op de drie aspirant-kopers geven aan hun woonplannen of andere belangrijke keuzes hierdoor uit te stellen of aan te passen.
Zes op tien woningzoekenden willen versoepeling van bouwregels
Bijna drie op de vijf oriënteerders benadrukken dat het vinden van een betaalbare woning niet alleen verantwoordelijkheid is van de woningzoekende zelf, maar óók van de overheid. Om de woningbouw te versnellen, vindt ruim zes op de tien woningzoekenden bijvoorbeeld dat regels en procedures moeten worden versoepeld, zelfs als dit gevolgen heeft voor de directe leefomgeving. Tegelijkertijd kijken woningzoekers ook naar andere manieren om de bestaande woningmarkt toegankelijker te maken. Zo vindt bijna driekwart dat vrienden even makkelijk samen een hypotheek moeten kunnen afsluiten als stellen. Die behoefte sluit aan bij nieuwe mogelijkheden op de hypotheekmarkt: inmiddels zijn er geldverstrekkers waarbij twee of meer vrienden gezamenlijk een hypotheek kunnen sluiten en hun inkomens kunnen combineren. De voorwaarden verschillen wel sterk per geldverstrekker. Twee vrienden of twee broers/zussen kunnen bij meerdere geldverstrekkers gezamenlijk financieren, voor groepen van drie of vier personen zijn de mogelijkheden beperkter. Ook het kabinet wil belemmeringen voor woningdelen verminderen. Samen kopen biedt daarmee nieuwe mogelijkheden voor woningzoekers die individueel onvoldoende financiële ruimte hebben, al vraagt deze constructie om duidelijke afspraken over eigendom, maandlasten en wat er gebeurt als één van de bewoners wil vertrekken. Daarnaast vindt 66 procent dat bestaande fiscale voordelen voor huiseigenaren, zoals de hypotheekrenteaftrek, zoveel mogelijk in stand moeten blijven.
"De wooncrisis vraagt om duidelijke antwoorden vanuit de politiek over thema’s als extra bijbouwen, de hypotheekrenteaftrek, het versoepelen van bouwregels en de betaalbaarheid van bouwgrond. Zo’n combinatie van maatregelen vraagt om een constructieve samenwerking tussen overheid, provincies, gemeenten en marktpartijen."
Versnelling bouwproces nodig om woningmarkt vlot te trekken
De Hypotheker vindt het belangrijk om aan de vooravond van Prinsjesdag extra aandacht te vragen voor maatregelen die de doorstroming op de huizenmarkt bevorderen. Het kabinet lijkt hier prioriteit aan te willen geven door vijf grote bouwlocaties aan te wijzen waar versneld 30.000 woningen gerealiseerd zouden kunnen worden. “Dat is een positieve stap, want met een tekort van ruim 380.000 woningen is het cruciaal om de impasse op de woningmarkt te doorbreken. Dat is nodig om ervoor te zorgen dat vooral senioren en starters uitzicht krijgen op een betaalbare woning. In ons onderzoek worden juist deze twee groepen het vaakst genoemd als groepen waarvoor het kabinet met voorrang maatregelen zou moeten nemen. Tegelijkertijd is het van groot belang dat het bouwproces in een hogere versnelling komt, onder meer door vergunningsprocedures te versnellen”, benadrukt Boudewijn de Jong, hypotheekadviseur van De Hypotheker Rotterdam. “De wooncrisis vraagt om duidelijke antwoorden vanuit de politiek over thema’s als extra bijbouwen, de hypotheekrenteaftrek, het versoepelen van bouwregels en de betaalbaarheid van bouwgrond. Zo’n combinatie van maatregelen vraagt om een constructieve samenwerking tussen overheid, provincies, gemeenten en marktpartijen.”
