Samenlevingsvormen

Nederland kent verschillende samenlevingsvormen. Zo is er naast het huwelijk ook het geregistreerd partnerschap. Of jullie kiezen om te gaan samenwonen met of zonder samenlevingscontract.

Vaak spelen emotionele motieven een rol bij de keuze voor een bepaalde samenlevingsvorm. Dat is natuurlijk prima. Maar de keuze die je maakt heeft wel gevolgen voor de manier waarop je te maken krijgt met de fiscus, het erfrecht en je pensioenuitvoerder. Sta dus eens stil bij de consequenties van de gekozen samenlevingsvorm. 

Huwelijk

Lange tijd was het huwelijk de enige samenlevingsvorm die wettelijk geregeld was. Er is dan ook veel bij wet geregeld over belastingen, erfrecht en pensioenen. Al deze regels en wetten treden automatisch in werking wanneer je trouwt in gemeenschap van goederen. Wil je afwijken van de algemene regels, dan kun je bij de notaris huwelijkse voorwaarden laten opmaken.

Sinds 1 januari 2018 is de algehele gemeenschap van goederen een beperkte gemeenschap van goederen geworden. De bezittingen en schulden die je had vóórdat je ging trouwen (zoals een eigen woning en een hypotheek), blijven van jou. Daarnaast vallen erfenissen en schenkingen buiten de gemeenschap van goederen.

Geregistreerd partnerschap

Voor deze samenlevingsvorm gelden praktisch dezelfde wettelijke bepalingen als voor gehuwde partners. Zoals de gemeenschap van goederen. Wil je hiervan afwijken, dan kun je zogenaamde partnerschapsvoorwaarden laten opmaken.

Samenwonen 

Rondom 'samenwonen' is er in de wet nauwelijks iets geregeld. Met name op het gebied van erfrecht kan dat ingrijpend zijn. Samenwonenden erven niet automatisch van elkaar, al zou je dat misschien wel willen. De meeste pensioenfondsen erkennen een partner bij het nabestaandenpensioen alleen als er een samenlevingscontract is. Door zo'n contract op te stellen kun je een aantal belangrijke zaken goed regelen.

Samenwonen zonder contract is de meest vrijblijvende manier van samenleven. Voor sommige mensen is dat juist prettig, maar realiseer je wel dat er wettelijk echt niets geregeld is. Bij overlijden van één van de partners gaat bijvoorbeeld het huis naar de familie van de overledene en niet naar de overgebleven partner. Ook heb je geen recht op nabestaandenpensioen.